कार रेसिंग एक जगणं, एक पॅशन!

लेकाचं पॅशन आहे कार्स आणि कार रेसिंग. अर्थातच छंद या पातळीवर. तर काल निखिलच्या कार रेसिंगला गेलो होतो. खूप सुंदर, वेगळा अन खूप समाधान देणारा दिवस/ अनुभव होता आजचा!😇🥰☺️

रेसिंगचा माहौल, संपूर्ण गृपची सकारात्मक आणि एकमेकांना मदत करणारी उर्जा. एक झिंग - वेगाचीही अन पॅशनचीही.
या गृपबद्दल खूप ऐकून होते, बऱ्याच जणांची नावं- त्याची पदं, वयं बरचसं निखिलकडून गेली काही वर्ष ऐकत होते. आज ते सगळं अनुभवायला मिळालं.
एका वेगळ्याच विश्वात त्याने कशी माणसं जोडलीत, किती विविध प्रकारचे कष्ट करून कौशल्यं मिळवलीत ते प्रत्यक्ष बघता आलं.
भेटलेल्यांपैकी सर्व सिनियर(अगदी काही मलाही सिनियर) लोकांकडून निखिलचं कौतुक ऐकताना फार समाधान वाटत गेलं. त्याचं स्किल, काम करणं या बद्दल तर बोललेच पण प्रत्येकानी 'ही हॅज अ गुड हार्ट' हे प्रत्येकानं आवर्जून सांगितलं. आणि तुम्ही छान वाढवलयत हेही.
पूर्ण अनोळखी अन वेगळ्या जगातल्या लोकांनी मुद्दाहून थांबवून हे सांगावं या परतं सुख अन समाधान ते काय!☺️
फार कौतुक झालं.

ह्याला सोलो रेस असंही म्हटलं जातं. त्यामानाने हे सेफ रेसिंग. एका वेळी एकच कार ट्रॅकवर. प्रत्येकीचा टाईम रेकॉर्ड करतात. शिवाय कोन पाडले नाहीत न? किती पाडले? या दोन्हीचं कॅलक्युलेशन करून नंबर ठरतो. (कोन - ट्रॅक डिझाईन करतात. त्यानुरुप प्लॅस्टिक कोन रस्यावर ठेवतात मार्क करून)

स्पोर्टस कार क्लब ऑफ अमेरिका scca मार्फत संपूर्ण अमेरिकाभर अनेक ठिकाणी रेसेस घेतल्या जातात. त्याच्या अनेक ठिकाणी शाखा आहेत. त्यातली एक कोलंबस. 
जनरली जुन्या एअरपोर्ट्सवर या रेसेस घेतल्या जातात. कोलंबसमधे विमानतळ नाही. पण कमिन्सच्या ट्रक्स च्या टेस्टिंगसाठी जो ट्रॅक आहे तो इतका मोठा आहे की scca ने तिथे रेसिंगला मान्यता दिली अन कमिन्सनेही.
यातून कोलंबस स्पोर्ट्स कार क्लब cscc सुरु झाला.
निखिल सध्या या क्लबचा एक बोर्ड मेंबर आहे अन फेबुवरच्या या गृपचा को अॅडमिनही.

तर रेस बाबत.
सर्वात आधी scca ची परवानगी घेऊन रेस डेट ठरते. कोर्स डिफाईन करून तोही मान्य करून घेतला जातो. प्रत्यक्ष ट्रॅक अन रेसिंग सगळ्याचे रेकॉर्ड scca ला द्यावे लागते. त्याचे इन्सपेक्शनही होते. सो कुठेही हलगर्जिपणा होत नाही. सुरक्षितता अतिशय लक्षपूर्वक पाहिली जाते.
रेसच्या आधल्या दिवशी ऑर्गनायझर्स सगळी व्यवस्था पार पाडतात. यात ट्रॅक तयार करण्यापासून सर्व रेकॉर्डस ठेवणे, सर्व डाटा cscc  व scca सर्व्हरवर कनेक्ट करणे, रेसकार्सच्या तपासणीसाठी सर्व सोय करणे या पासून टॉयलेटची सोय पहाण्यापर्यंत सर्व येतं.

कॅपसमधे आत येताना तुमचे नाव, फोननंबर, गाडी नाव नं सगळं लिस्ट केलं जातं. अन एक scca चा बँड दिला जातो तो मनगटावर पूर्ण वेळ ठेवावा लागतो. मग आत आल्यावर जी कार रेस करणार आहे तिची तपासणी. इंजिन, ब्रेक्स, टायर्स, लिकेज कुठलं नाही ना... ही होते.
मग कार्स पार्क करून रेसर्स पायी चालत जाऊन ट्रॅक कसा आहे याची पाहणी करतात. कुठला टर्न अवघड आहे, ट्रिकी आहे वगैरे.

मग गाड्यांना रेसिंग नंबर देणे. त्या कधी धावणार, कोण पहिला दुसरा तिसरा वगैरे ठरते. त्यानुरुप आपापली गाडी घेऊन रेसर ट्रॅकवरून गोल जाऊन स्टार्टिंग पॉईंटला लाईन करून थांबतात.
ऑर्गनायझर्य ट्रॅक तपासणी करून येतात. सिग्नल्स, ट्रॅक, कोन्स, तितले व्हॉलेंटियर्स सगळं नीट आहे न बघतात. वॉकीटॉकीवर एकमेकांशी संपर्क असतो. 
प्रत्येक टर्न वर सेन्सर्स असतात. त्यानुरुप कोन हलला तर गुण कमी होतात. त्या टर्नवर ५-६ व्हॉलेंटियर्स असतात. कोन अर्धा सेंटिमिटर जरी हलला तर तो पूर्ववत ठेवणं त्यांचं काम. त्यासाठी प्रत्येक कोनची जागा मार्कही केलेली असते.
एक गाडी पूर्ण ट्रॅकवरून फिरून बाहेर पडत नाही तोवर पुढची कार ट्रॅकवर येत नाही.
तसच एक बाहेर पडली की लगेचच दुसरी सुरु😅
किमान ३० ते ५० कार्स तर असतातच. त्यामुळे वेळ पाळणं आवश्यकच.
मधेच काही अडचण आली - उदा एखादा सिग्नल काम करत नसेल तर ऑरिगनायझर आपली गाडी ट्रॅकवर नेतात अडचण दूर करतात.
प्रत्येक कारच्या राउंडचे सगळे तपशील - स्पिड, कोनांची परिस्थिती रेकॉर्ड होतात. अन ड्रायव्हरच्या फोनवर ते तपशील जातात.
प्रत्येक ड्रायव्हर दर राऊंड नंतर चारही टायर्सवर पाणी फवारतो, प्रेषर चेक करतो. अन पुढच्या राऊंडसाठी तयार होतो.

आता ऑब्झर्व्हर काय करतो?
ट्रॅकवरचे सगले सिग्नलवर लक्ष टेवतो. काही हललं असेल तर त्या जवळच्या व्हॉलेंटिअरला ते सांगून दुरुस्त करवतो.
प्रत्येक गाडीचे प्रत्येक राऊंडचे रेकॉर्ड नीट मेन्टेन होतेय न पहातो( सगलं कॉम्प्युटराईज्ड असतं. तर ते धड चालतय न यावर लक्ष ठेवणं) (त्यात आपल्याकडच्यापेक्षा तिकडे कॉप्युटर लिटरसी फार कमी आहे.)
पुढची कार रेडी नसेल तर नंतर कोण हे ठरवून योग्य ते बदल करणे.
सर्व व्हॉलेंटिययर्सशी कॉऑर्डिनेट करणे
नंतर सर्व डाटा एकत्र करून निकाल देणे. तो योग्य त्या सर्व ठिकाणी पाठवणे.
हे सगळे मुव्हेबल असतं. त्या ट्रेलरमधून करणं हा एक स्किलफुल जॉब असतो. दरवेळी सगळं सेटिंग करणं अन नंतर ते आवरणं.
एकूणच रेस नीट पार पाडणे.

---

काही फोटो आणि व्हिडिओ:

रेसिंग मॅप

आप कतार में हो  😄

तात्पुरती ट्रेलरमधली केबीन. 

कॉप्युटर्स सेटअप.

 खाली फायरएर्झोस्ट, वाळूचं पोतं, 

वायर्स, दोऱ्या वगैरे दिसेल

कार अशी कोन न पाडता झिगझॅग न्यायची

लाल केबीन सारखं दिसतय तिथे ऑर्गनायझर असतात. समोर निळ्या टिशर्टमधला एक व्हॉलेंटियर. कारने कुठे थांबायचं अन गोsss सांगायचं क्याचं काम.

ट्रॅकजवळ उभे असलेले व्हॉलेंटियर्स

रेसिंगच्या एका लॅपचा व्हिडिओ

अक्ष पातळी : जाणीव नेणिवांची

(पातळी म्हणजे ज्या अक्षावर व्यक्ती उभी असते ती पातळी इथे अपेक्षित आहे. इंग्रजीत ज्याला एक्स ऍक्सेस  म्हणतात तो! आणि अक्ष पातळी म्हणजे ज्या अक्षावर व्यक्तीचे डोळे असतात ती  )

मागे एकदा एक सुंदर चित्रपट एका मित्राने सुचवला. कर्मधर्म संयोगाने तो टीव्हीवर बघायलाही मिळाला. "दि डेड पोएट सोसायटी" या नावाचा. त्यातली "बाकावर उभं करणं वा राहाणं" हि फ्रेज फारच भावली. अन मग अनेक गप्पांमध्ये ही फ्रेज "जा बाकावर" या स्वरूपात मी अनेकदा वापरली.  खरंतर हि फ्रेज आपल्या शालेय जीवनातला एक वाईट, लाज आणणारी गोष्ट! पण या चित्रपटाने हीच गोष्ट एका वेगळ्याच उंचीवर नेऊन ठेवलीय. 

घरात मी सगळ्यात लहान. लहान असण्याचे अनेक फायदेही असतात पण त्याच बरोबर अनेक तोटेही ! मला आठवतं ते मोठ्या बहिणींनी माझ्या वयानुरूप लहान उंचीचा घेतलेला फायदा. मला हवी ती वस्तू हात वर करून उंच धरून ठेवणे, मुद्दाहून माझी खेळणी उंच टेबलावर ठेवणे. या अन अशा त्यांना गंमत वाटणाऱ्या पण मला भयंकर राग येणाऱ्या गोष्टी. त्यांना आता हे आठवणाराही नाही, पण माझ्या स्मरणात त्या घटना अगदी चित्रासारख्या ठसल्या आहेत. मोठं होत असताना त्यामागचा राग, हताशा गेली. नंतर तर घरात मीच सगळ्यात उंच झाले अन मग माझ्या उंचीचा सार्थ अभिमानच वाटत गेला. घर, शाळा, कॉलेज सगळीकडे, खेळांतही. 

माझा मुलगा साधारण वर्षांचा असेल; नुकताच पावलं टाकू लागलेला. तेव्हा पलंगावरच  एक खेळणे तो टाचा उंच करून प्रयत्न पूर्वक घेताना दिसला. अन मला चटकन माझे लहानपण आठवले. तेव्हापासून मग त्याच्या उंचीचा, त्याच्या हाताच्या पातळीवर त्याच्या वस्तू आहेत न हे पाहण्याची सवय मला लागली. अर्थातच त्याच्यापासून ज्या गोष्टी दूर राहाव्यात वाटतं त्या वर ठेवणं हेही झालंच. सर्वसाधारणात: ही दुसरी काळजी घेतली जाते पण पहिली? त्याबद्दल नेहमी जाणीवपूर्वकता असते का? हा प्रश्न प्रत्येकाने स्वतःला विचारण्याचा :)

याच काळात त्याच्यासाठी, एक आडवी न होणारा  (तळाला वाळू भरलेली) बाहुला आणलेला. त्याला तो अजिबात आवडत नसे. किंबहुना तो त्याला घाबरत असे. एकदा मी आडवी झालेले असताना तो बाहुला नेमका माझ्या जवळ होता. अन तेव्हा मला जाणवलं की त्या बाहुल्याचे डोळे भितीदायक दिसताहेत. मी चटकन उठून बघितलं तर तो बाहुला छान हसरा दिसत होता.म्हणजे माझ्या डोळ्यांच्या पातळीवर तो हसरा दिसत होता. पण माझ्या लेकाच्या डोळ्यांच्या पातळीवर तो बाहुला भितीदायक दिसत होता. मी लगेचच तो बाहुला नजरे आड केला. मला कळलं कि इतके दिवस मी माझ्याच लेकाला किती भितीदायक अनुभव खेळ म्हणून देत होते. 

अन मग तेव्हापासून मला लेकाला द्यायच्या सगळ्या गोष्टी त्याचा अक्षपातळीवर जाऊन तपासायची सवय लागली. अनेकदा दुकानदार हसत. सोबतच्या व्यक्तींना हे सगळे हास्यास्पद वाटे. पण मला माझ्या लेकाचा आनंद आणि त्याला काय आरामदायक वाटेल ते जास्त महत्वाचा वाटे. 

लेक शाळेत जाऊ लागला, जरा मोठा झाला. माझं ऑफिस अन घर एकाच आवारात होतं. शाळेतून तो साडेचारपर्यंत येत असे. अन मी पाचला घरी. तो आधी माझ्या ऑफिसमध्ये येई, किल्ली घेई अन घरी जाई. त्याच्यासाठी डब्यात भरून ठेवलेला खाऊ घेऊन गॅलरीत बसून खात असे. ते होई पर्यंत  मी घरी येत असे. त्याच्या  सोबत शाळेतली वॉटरबॉटल असे. छान सेट झालेलं. एके दिवशी घरी आले तर लेक तहानलेला. पाणी दे पाणी दे. नेमकी शाळेत बाटली सांडलेली. बिचारा. पाणी प्यायलं तसं म्हणाला आई मावशीचा फोन आलेला तिला फोन कर. बहिणीला फोन केला तर ती कळवळलेली. मी विचारलं काय ग? तर म्हणाली "मगाशी फोन केला तर त्याला तहान लागलेली. मी म्हटलं मग पाणी पी. तर म्हणाला बाटलीतलं संपालं. मी म्हटलं की मग स्वयंपाक घरात जाऊन घे न. तर म्हणाला तिथे पाल आहे. मला भीती वाटतेय. मला इतकं वाईट वाटलं. आता ठीक आहे न तो?" अरेच्चा बिचारं पिल्लू. तेव्हापासून २-४ ठिकाणी पाणी भरून त्याला घेता येईल असं ठेवू लागले. 

या सगळ्या गोष्टींमधून मला कळत गेलं की मुलांच्या पातळीवरून आपण बघायला हवं. अनेकदा मुलं रडत असतात, घाबरलेली असतात त्याचं कारण आपल्याला कळतच नाही. अशावेळी सरळ त्यांच्या पातळीवर जायला हवं. त्याच्या उंचीवर जायला हवं . त्यांच्या अक्षपातळीवर जाऊन पाहायला हवं. अनेकदा त्यांची अडचण आपल्याला समजलेलीच नसते, त्यांच्या पातळीवर आपण गेलो की आपसूक ती कळते अन मग ती सोडवताही येते.  

अन मग अनेक वर्षांनी हा चित्रपट बघितला. अनेक पातळ्यांवर हा चित्रपट भिडत गेला. एक तर स्वतःच लहानपण, तेव्हाचे अनुभव आणि लेकाच बालपण आणि तेव्हाचे अनुभव तर आठवत गेलेच. पण त्याही पेक्षा कितीतरी जास्त हा चित्रपट शिकवून गेला. ही पातळी, ही अक्षपाताळी केवळ भौतिकच असते का? त्यासोबत जाणिवांची आणि नेणिवांचीही पातळी असते. त्यांचीही अक्ष पातळी असते. एकमेकांच्या या जाणीव नेणिवांच्या पातळ्या, अक्षपातळ्यांवर जाऊन विचार करता येतो का? त्या त्या व्यक्तीच्या जाणीव नेणिवांच्या अक्षपातळीवर जाऊन आपल्याला त्या व्यक्ती, त्यांचे विचार जास्त समजू शकतील का? इतकेच नव्हे तर वेगवेगळ्या जाणीव नेणिवांच्या अक्षपातळ्या आपण अनुभवल्या तर आपल्या जाणीव नेणिवा जास्त प्रगल्भ होतील हे या चित्रपटाने ठळक केले. कुठेतरी ही जाणीव होती, पण त्याचे लखलखीत सत्य या चित्रपटाने उजळ केले.   

अनेकदा प्रश्न सोपा असतो पण आपल्याला त्याचं उत्तर सापडत नाही; कारण त्या प्रश्नाच्या उत्तराच्या पातळीवर आपण जात नाही. एकदा का त्या त्या प्रश्नाच्या अक्षपातळीवर आपण गेले कि त्याचे उत्तर त्या अक्षपातळीवर सहज सापडते. त्या त्या अक्षपातळीवर जायला जमायला मात्र हवे. आणि म्हणूनच जमेल तेव्हा जमेल त्या बाकावर चढा. वेगवेगळ्या अक्षपातळींवरून दिसणारे विश्व न्याहाळावे , तिथले क्षितिज तपासावे  हा छंद लावून घेतलाय.

"भरजरी ग पितांबर दिला फाडुन..."

श्यामची आई चित्रपटातले हे गाणे, प्र. के अत्रे यांनी लिहिलेले. जुन्या गोष्टी, गाण्यांमधून मुलांवर संस्कार घडवणारी एक कणखर अन विचारी आई आणि तितकाच हळवा, हुषार मुलगा यांची ही गोष्ट. चित्रपट बघताना, या गाण्यातून मायलेकात एक नाजूक धागा विणला जाताना आपण अनुभवतो. मुलांच्या मनात कणव, प्रेम, आपुलकी निर्माण व्हावी यासाठी हे गाणे अन कृष्ण द्रौपदीची गोष्ट आई सांगतेय. अतिशय हृद्य असा प्रसंग! 

आई मुलांचं नातं किती विविधरंगी, विविधढंगी! कित्येकदा प्रेमाचं, लाडाचं, कौतुकाचं तर कधी अगदी भांडणाचंही! त्यातलाच एक रेशमी किनार असलेला थोडा कणखर आणि टोचणाराही एक पदर म्हणजे हे गाणं! श्यामची आई या कादंबरीने किमान तीन पिढ्यांना तरी नक्कीच रडवलं. कोणाला हमसून हमसून, कोणाला धो धो तर कोणाच्या डोळ्यात तरळणारं पाणी... तीव्रता कमी जास्त असेल पण आतून हललं नक्की काही तरी...
काहींना तो मेलोड्रामा वाटला असेलही, पण किमान दोन पिढ्या तरी श्यामच्या आईचे संस्कार घेत वाढल्या.
संस्कार म्हणा, डोस म्हणा किंवा आजच्या भाषेत सर्मन म्हणा किंवा संयमित चर्चा म्हणा. आई अन मुलांच्या नात्यातला हा भरजरी कोपरा आज उलट वळून बघावा वाटतोय.
आजही चालतात ही सर्मनं, पण त्याचं प्रमाण आता अगदी कमी झालय. एक बेसिक वेव्हलेंग्थ मॅच झालीय. आईवडिलांची अपेक्षा- विचार- मतं हवी तितकी पोहोचली मुलांपर्यंत की हळुहळू कमी व्हायला लागतीतच ही. क्वचित कधी तरी आईपण बापपण येतं उफाळून पण मनातून माहिती अाहे आता, कि फारशी गरज नाहीये आता.
मुळात माझा भर समजाऊन देण्यावर होता त्यामुळे रागवारागवी पेक्षाही सर्मनं जास्त होत. कालांतराने त्याचे रुपांतर संयमित चर्चांवरही झाले. आता एकमेकांचा पॉईंट ऑफ व्ह्यु समजून घेणं एव्हढच पुरतय.

केव्हढा मोठा प्रवास आहे नाही हा? बोट धरून चालण्यापासून त्याचा विचार समजून घेण्यापर्यंतचा. आणि तितकाच आनंददायकही ! लहानपणी डोळे झाकून स्विकारले गेलेले संस्कार, टिन एज मध्ये- हा काळ नशिबाने खुपच कमी होता, पण होता- प्रत्येकच गोष्टीत रिबेल करून बघण्याचा काळ. नंतर स्वत: विचार करून खऱ्या अर्थाने चर्चा करण्याचा काळ. अन आताचा काही बाबतीत वैचारिक मतभेद असले तरी एकमेकांच्या मतांना समजून घेऊन होणारा संवाद.

आज वळून बघताना सगळेच टप्पे खुप आनंद देणारे. समाधानही देणारे. या गीता इतका भावनिक निचोड नाही जमला फार पण वैचारिक, तात्विक निचोड जमला, आणि तरीही भावविक आपुलकी टिकली यातच आनंद! पुढचा काळ नक्की उलटी भूमिका असणार याची जाणीव आहे अन तयारीही. आणि सोबत विश्वास आहे की तोही प्रवास भरजरीच असेल, आमेन!

हसत खेळत क्वालिटी टाईम

मी नोकरी करत होते, शिवाय बाळंतपणात अन नंतर  भरपूर सुट्ट्या झालेल्या. त्यामुळे मुलगा मोठा होत असताना सुट्या अतिशय जपून वापाराव्या लागत. तशात आमचे जरी कॉलेज असले तरी डिस्टन्स मोड मधले असल्याने वेळही ११-५ अशी असायची. शिवाय घरी पेपर चेकिंग साठी आणणं क्रमप्राप्त असायच. घरी सासु सासरे, नवरा आयटी मध्ये. सो बराच वेळ घरातल्या कामासाठी लागायचा. माझ्या सासर्‍यांचा स्वभाव तिखट आणि हट्टी आणि सासुबाई अतिशय हळुबाई . मुलाला सांभाळायला दिवसभरासाठी बाई(मावशी) ठेवल्या होत्या पण त्यांना फक्त लेकाला सांभाळायचच काम होतं. त्यामुळे अनेक कामं माझ्याच अंगावर असत.
या सगळ्या रामरगाड्यात लेकासाठी फार कमी वेळ होई मला. त्याला अनेक गोष्टींची सवय लावणं, नवीन गोष्टी शिकवणं यासाठी वेगवेगळे मार्ग मला हाताळावे लागले. तेच तुमच्याशी शेअर करतेय. यात माझी हुषारी नाही तर त्या त्या वेळेची ती गरज होती, ती निभावली.इतकच.

मुलगा शाळेत जाऊ लागला आणि मग माझा आणि त्याचा भेटण्याचा वेळ अजूनच कमी झाला. त्याची शाळा सकाळी होती. त्यामुळे मग फक्त संध्याकाळचाच वेळ हाताशी राहू लागला. त्यात त्याचा अभ्यास, स्वयपाक, बाजारहाट,... यातून मार्ग काढायचा कसा हा मोठा प्रश्न उभा राहिला. मग काही गमतीजमतीचे प्रयोग सुरू केले.
सकाळी मुलगा शाळेत गेला की स्वयपाक, माझी तयारी झाली की अर्धा एक तास हातात असायचा. मग त्या वेळेस मी मुलगा घरी आला की काय काय करेल याची तयारी करून ठेवायला लागले.
आल्यावर जेवणे, मग नुसतेच खेळणे होई. त्या ऐवजी मी ठरवून काही गोष्टी करू लागले. पण रोज काही बदल असेल याची काळजी घेत असे. त्यातल्या काही गोष्टी खालील प्रमाणे
१. जेवताना मावशींनी एक गोष्ट वाचून दाखवायची. ती मी ठरवून ठेवत असे. सहसा या गोष्टी त्याच्या आवडीच्या ठेवत असे.
२. जेवण झाले की साधारण अर्धातास त्याला हवा तो खेळ खेळणे.
३. नंतर एखादे,मेकॅनोच ठरवलेला आकार तयार करणे.
४. मग थोडी झोप.
५. उठल्यावर दूध. आणि (३)केले असेल तरच आवडती कार्टुन- अर्धा तास
६. तो सायकल खूप लहानपणापासून चालवायला लागला. तर थोडावेळ सायकल. बहुदा तेव्हाच माझी यायची वेळ असायची.
७. बाजारहाट करताना त्याला पैसे द्यायाला, घ्यायला शिकवत असे. हळुहळू बेरिज वजाबाकी , छोटा हिशोब तो शिकत गेला.

लेक तिसरीत असताना माझ्या सासर्‍यांना ( हो, मला नाही सासर्‍यांना) स्वतंत्र रहायच होतं म्हणून त्यांचे सगळे घर वेगळे लावून दिले. या सगळ्या प्रकरणामध्ये मी, नवरा, लेक सगळेच थोडे डिस्टर्ब होतो. त्यात नव्याने सगळा संसार पुन्हा उभा करायचा होता. नवर्‍याचा नवीन व्यवसाय, त्याचा खूपच वेळ तिथे जात होता. आर्थिक तंगी अशा अनेक गोष्टी एकाच वेळेस आलेल्या. घरात कोणीच नसल्याने काही दिवस लेकाला पाळणाघरात ठेवले. पण तिथे तो रमेना. एक चांगले होते की आम्ही माझ्या कॉलेजच्या कँपसमध्येच रहात होतो. मग लेक म्हणाला मी एकटा राहीन. हे खूपच धाडसाचे होते. जेमतेम ९-१० वर्षाचा मुलगा, एकटा घरी ठेवायचा. पण मन घट्ट केलं. त्यातून माझ्या ऑफिसमधून घराची गॅलरी दिसायची, आणि शेजारी मित्राचे आई, वडील, बायको असायचे.आया आधारावर निर्णय घेतला. मग रोज एक वाजता लेक शाळेतून ऑफिसमध्ये यायचा, घराची चावी माझ्याकडून घ्यायचा अन घरी जायचा. आमच्या सरांनी परवानगी दिली त्यामुळे लंच ब्रेकला मी २-२.३० घरी जायची. हा असा द्राविडीप्राणायाम सुरू झाला. पण लेकाला खूप जाणीवपूर्वक वाढवायचे हे निश्चित केले होते. म्हणून मग माझे अनेक उपक्रम सुरू झाले.
तो वर लेक नीट वाचू लागला होता. मग ट्रेझर हंट हा आमचा रोजचा खेळ ठरला. त्यात मग खूप वेरिएशन्स केली.
१. घरात वेगवेगळ्या चिठ्या ठेवायच्या. पहिल्या चिठ्ठीत दुसरीचा क्ल्यू, दुसरीत तिसरीचा.
२. ऑफिसमध्ये एखाद क्ल्यु द्यायचा ( एखाद्या गोष्टिच्या पुस्तकाचे नाव/ त्याच्या आवडत्या गाडी बद्दल बोलण/ घरातल्या वस्तूची काळजी घे सांगणं) मग तो मला सोडून पळत बंद घरात हसत शिरायचा. तो क्ल्यु शोधायचा, अन त्यातल्या प्रमाणे करायचा. यातून बंद घरात यायची त्याला नावड नाही आली, ना कधी भिती वाटली. आपले आपण काही करायची सवय लागली.कारण आणि घटना यांचा संबंध लावणं, लॉजिकल थिंकिंग सुरु झालं.
३. एकटाच असताना काय काय करायचं, साधं दार नीट बंद करण, कोण आहे हे विचारल्याशिवाय दार न उघडणं अशा गोष्टी तो शिकत गेला.
ट्रेझर हंट मधे कधी कधी मी मुद्दहून दोन क्ल्यु देत असे. एक सोपा पण अन उपयोगी. अन एक अवघड पण उपयोगी. पहिल्यांदा तो हिरमुसला. पण लंच अवर मध्ये आल्यावर त्याला थोडा वेगळा विचार कसा करायचा हे शिकवलं. मग दुसरा क्ल्यु त्याला मिळाला. अशातून एखादी अडचण आली तर त्यातून मार्ग कसा काढायचा हे तो शिकत गेली.
एक किस्सा सांगते. तो शाळेतून आला. मी घरी येऊन गेले अन मग त्याला तहान लागली, पाणी प्यायला स्वयपाक घरात गेला तर तिथे त्याला भींतीवर पाल दिसली. मग तो घाबरून पळत हॉल मधे आला. तहान तर लागलेली. मग त्याने आपली शाळेची बॅग उघडली अन त्यातल्या वॉटरबॅगेलले पाणी प्यायले. तेव्हढ्यात माझ्या बहिणीने फोन केला तर  त्याने लगेच सगळे मावशीला सगळे सांगितले. मलाच काय तिलाही फार कौतुक  वाटलेले तेव्हा त्याचे :)
४. अनेकदा एखादी गोष्ट पूर्ण केली तरच दुसरी मिळेल असे क्ल्यु दिले ( एखादे गणित पूर्ण केल्यावर आलेल्या उत्तराचा ड्रॉवर) त्यामुळे आपोआप गोष्टी पूर्ण करायला तो शिकला.
५. दिलेली अभ्यास पूर्ण केलास तरच आवडती कार्टुन बघ असे सांगितले. आणि ते निभावण्याची जबाबदारी त्याच्यावरच टाकली. स्वभावतः तो खूप खरं बोलणारा मुलगा आहे आणि त्याच्या प्रत्येक खर्‍याच आम्ही मान ठेवला. त्यामुळे एखादी गोष्ट त्याने केली नाही तरी तो खरे पणाने सांगे. यातून एखादी गोष्ट आपण "मिळ्वली" याचे महत्व तो शिकत गेला. शिवाय एक जबाबदारीची जाणीवही त्याच्यात हळुहळु येत गेली.
हे सगळे एकदम एका दिवशी नाही घडले. पण हळुहळू  त्याला या सगळ्याची सवय लावत गेले. आणि माझं एक ठाम मत आहे. मुलं मुळात गुणीच असतात. त्यांचे गुण आपण जोपासले हवेत. ते जोपासण्याचा मी केलेला हा एक प्रयत्न.
अजून आठवेल तसं लिहित राहीन.